หักภาษี ณ ที่จ่ายผิดอัตราเพียงครั้งเดียว — ผู้จ่ายเงินต้องรับผิดชอบ ไม่ใช่ผู้รับ บทความนี้รวมตาราง WHT ครบทุกประเภทเงินได้ที่ใช้จริงในธุรกิจ พร้อมกรณีที่มักสับสนบ่อยและวิธีออกหนังสือรับรองให้ถูกต้อง
ทำไมต้องเช็กอัตราทุกครั้ง
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax — WHT) คือภาษีที่ผู้จ่ายเงินมีหน้าที่หักจากเงินที่จ่ายให้ผู้รับ แล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน หลักการดูเรียบง่าย แต่ในทางปฏิบัติอัตราแตกต่างกันตามประเภทเงินได้และสถานะผู้รับ (บุคคลธรรมดา vs. นิติบุคคล) และมีกรณีที่ดูคล้ายกันแต่หักอัตราต่างกัน เช่น ค่าเช่าสถานที่ 5% กับค่าบริการจัดงาน 3%
ถ้าหักผิด ผู้จ่ายเงินคือผู้รับผิดชอบหลัก — ต้องนำส่งภาษีส่วนที่ขาด พร้อมเงินเพิ่ม และอาจมีค่าปรับตามกรณี ไม่ใช่ผู้รับเงินเป็นคนชดเชยโดยอัตโนมัติ และเมื่อหักผิดแล้ว หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ) ที่ออกไปก็ผิดตามด้วย ซึ่งกระทบต่อการยื่นภาษีของผู้รับเงินโดยตรง
คุณจะได้อะไรจากบทความนี้
- เช็กอัตรา WHT ของเงินได้แต่ละประเภทได้ทันที จากตารางเดียว
- แยกแยะกรณีที่มักสับสนได้ เช่น ค่าเช่า vs. ค่าบริการ, ค่าโฆษณา vs. ค่าการตลาด
- รู้เงื่อนไขการออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ที่ถูกต้อง
- รู้ว่าแบบภาษีใด (ภ.ง.ด.1 / 2 / 3 / 53) ใช้กับกรณีใด
1. ตาราง WHT ครบทุกประเภท — แยกตามประเภทเงินได้
ตาราง A — เงินได้ที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา (ยื่น ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.2 หรือ ภ.ง.ด.3)
|
ประเภทเงินได้ |
มาตรา 40 |
อัตราหัก |
แบบยื่น |
Note: |
|
เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส เบี้ยเลี้ยง |
40(1)(2) |
ตามอัตราก้าวหน้า |
ภ.ง.ด.1 |
คำนวณรายปีหารเดือน |
|
ค่าลิขสิทธิ์ |
40(3) |
ตามอัตราก้าวหน้า |
ภ.ง.ด.2 |
เงินได้ 40(3); รวมถึง royalty / franchise fee |
|
ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยตั๋วเงิน |
40(4)ก |
15% |
ภ.ง.ด.2 |
เงินได้ 40(4); โดยทั่วไปหัก 15% |
|
เงินปันผล |
40(4)ข |
10% |
ภ.ง.ด.2 |
เงินได้ 40(4); โดยทั่วไปหัก 10% |
|
ค่าเช่าทรัพย์สิน (อสังหาฯ) |
40(5) |
5% |
ภ.ง.ด.3 |
ผู้เช่ามีสิทธิ์ถือกุญแจ |
|
ค่าเช่าทรัพย์สิน (สังหาฯ เช่น รถยนต์) |
40(5) |
5% |
ภ.ง.ด.3 |
— |
|
ค่าจ้างนักแสดง นักร้อง ดารา |
40(8) |
5% |
ภ.ง.ด.3 |
นักแสดงสาธารณะ; แยกจากรางวัลประกวด |
|
วิชาชีพอิสระ (แพทย์ ทนาย วิศวกร สถาปนิก นักบัญชี) |
40(6) |
3% |
ภ.ง.ด.3 |
ตามที่กฎหมายระบุ 6 วิชาชีพ |
|
ค่าจ้างทำของ ค่าบริการทั่วไป ค่าที่ปรึกษา |
40(7)(8) |
3% |
ภ.ง.ด.3 |
ใช้บ่อยที่สุด — freelance, IT, design |
|
ค่าโฆษณา (ผ่านเอเจนซี / สื่อ) |
40(8) |
2% |
ภ.ง.ด.3 |
ไม่ใช่ค่าบริการการตลาด |
|
ค่าขนส่ง (บริษัทขนส่งเอกชน) |
40(8) |
1% |
ภ.ง.ด.3 |
ไปรษณีย์ไทยได้รับยกเว้น |
|
รางวัลในการประกวด แข่งขัน ชิงโชค |
40(8) |
5% |
ภ.ง.ด.3 |
ควรแยกจากค่าจ้างนักแสดง |
ตาราง B — เงินได้ที่จ่ายให้นิติบุคคล (ยื่น ภ.ง.ด.53)
|
ประเภทเงินได้ |
มาตรา 40 |
อัตราหัก |
แบบยื่น |
Note: |
|
ค่าลิขสิทธิ์ |
40(3) |
3% |
ภ.ง.ด.53 |
— |
|
ดอกเบี้ยเงินกู้ ดอกเบี้ยตั๋วเงิน (จ่ายโดยธนาคาร) |
40(4)ก |
1% |
ภ.ง.ด.53 |
จ่ายโดยธนาคารพาณิชย์ |
|
ดอกเบี้ยพันธบัตร หุ้นกู้ ตั๋วเงิน หรือเงินกู้ยืมที่เข้าเงื่อนไขข้อ 4(3) |
40(4)ก |
1% |
ภ.ง.ด.53 |
ผู้จ่ายเป็นนิติบุคคล; ผู้รับเป็นบริษัทที่ประกอบกิจการในไทย และไม่ใช่ธนาคาร/บริษัทเงินทุน/หลักทรัพย์/เครดิตฟองซิเอร์/บริหารสินทรัพย์ |
|
เงินปันผล |
40(4)ข |
10% |
ภ.ง.ด.53 |
— |
|
ค่าเช่าทรัพย์สิน |
40(5) |
5% |
ภ.ง.ด.53 |
อัตราเดียวกับบุคคลธรรมดา |
|
ค่าบริการวิชาชีพ |
40(6) |
3% |
ภ.ง.ด.53 |
— |
|
ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าที่ปรึกษา |
40(7)(8) |
3% |
ภ.ง.ด.53 |
รายการที่ยื่นบ่อยที่สุด |
|
ค่าโฆษณา |
40(8) |
2% |
ภ.ง.ด.53 |
— |
|
ค่าขนส่ง |
40(8) |
1% |
ภ.ง.ด.53 |
— |
|
รางวัล ส่วนลด ประโยชน์อื่น |
40(8) |
3% |
ภ.ง.ด.53 |
เช่น เงินรางวัล dealer incentive |
📌 หมายเหตุ: สำหรับเงินได้ที่อยู่ในบังคับคำสั่ง ท.ป.4/2528 โดยทั่วไปต้องหัก WHT เมื่อจำนวนเงินตามสัญญารายหนึ่ง ๆ ตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป แม้แบ่งจ่ายหลายครั้งและแต่ละครั้งไม่ถึง 1,000 บาทก็ตาม จึงควรดู “ยอดตามสัญญา/ข้อตกลง” ไม่ใช่ดูเฉพาะยอดต่อใบแจ้งหนี้
1.1 เลือกแบบยื่นให้ถูกก่อนดูอัตรา
ก่อนเลือกอัตรา ให้ดูสถานะผู้รับเงินและประเภทเงินได้ก่อน เพราะอัตราเดียวกันอาจใช้คนละแบบยื่น เช่น ค่าลิขสิทธิ์ที่จ่ายให้บุคคลธรรมดาใช้ ภ.ง.ด.2 แต่ถ้าจ่ายให้นิติบุคคลใช้ ภ.ง.ด.53
|
ผู้รับเงิน / ประเภทเงินได้ |
แบบยื่น |
ข้อสังเกต |
|
พนักงานหรือลูกจ้างประจำ เงินได้ 40(1)(2) |
ภ.ง.ด.1 |
คำนวณแบบรายปีแล้วหารตามงวดจ่าย |
|
บุคคลธรรมดา เงินได้ 40(3)(4) เช่น ค่าลิขสิทธิ์ ดอกเบี้ย เงินปันผล |
ภ.ง.ด.2 |
เป็นจุดที่มักสับสนกับ ภ.ง.ด.3 |
|
บุคคลธรรมดา เงินได้ 40(5)-(8) เช่น ค่าเช่า วิชาชีพอิสระ จ้างทำของ บริการ โฆษณา ขนส่ง |
ภ.ง.ด.3 |
ใช้อัตราตามประเภทเงินได้และคำสั่ง ท.ป.4/2528 |
|
บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลไทย |
ภ.ง.ด.53 |
ใช้กับเงินได้หลายประเภท เช่น ค่าบริการ ค่าเช่า โฆษณา ขนส่ง ดอกเบี้ย เงินปันผล |
|
ผู้รับเงินต่างประเทศ |
ภ.ง.ด.54 หรือแบบที่เกี่ยวข้อง |
ต้องตรวจมาตรา 70/70 ทวิ และอนุสัญญาภาษีซ้อนก่อนจ่าย |
1.2 กรณีที่ควรตรวจข้อยกเว้นก่อนหัก
ไม่ใช่ทุกการจ่ายต้องหัก WHT เสมอไป ควรตรวจว่าเป็นเงินได้ที่กฎหมายกำหนดให้หักหรือไม่ ผู้รับเงินเป็นหน่วยงานที่ได้รับยกเว้นหรือไม่ และรายการนั้นเข้าเงื่อนไขยกเว้นเฉพาะกรณีหรือไม่
ตัวอย่างที่ควรระวัง ได้แก่ ค่าโดยสารหรือค่าขนส่งสาธารณะบางกรณี หน่วยงานรัฐหรือองค์การที่มีกฎหมายเฉพาะรองรับ และรายการจ่ายที่เป็นเพียงการเบิกคืนค่าใช้จ่ายแท้จริงโดยมีหลักฐานประกอบครบถ้วน
หากไม่แน่ใจ อย่าใช้อัตรา 3% แบบเหมารวม เพราะการหักเกินก็ทำให้ผู้รับเงินเสียกระแสเงินสดและทำให้ใบ 50 ทวิ/แบบยื่นต้องแก้ไขภายหลัง
2. กรณีที่สับสนบ่อย — เส้นแบ่งที่ต้องรู้
2.1 ค่าเช่าสถานที่ (5%) vs. ค่าบริการจัดงาน (3%)
เกณฑ์แยกที่ชัดที่สุด: “ผู้เช่ามีสิทธิ์ถือกุญแจหรือไม่”
- จ้างจัดสัมมนาที่โรงแรม รวมห้อง อาหาร และ AV — ผู้จ้างไม่ได้ถือกุญแจห้อง = ค่าบริการ หัก 3%
- เช่าพื้นที่ออฟฟิศที่ได้กุญแจและควบคุมพื้นที่ = ค่าเช่า หัก 5%
- เช่าบูธในงานแสดงสินค้า — ถ้าผู้เช่าไม่ได้ถือกุญแจล็อก = ค่าบริการ หัก 3%
2.2 ค่าโฆษณา (2%) vs. ค่าบริการการตลาด (3%)
- จ้างเอเจนซีซื้อสื่อโฆษณา (TV, สิ่งพิมพ์, Google Ads) = ค่าโฆษณา หัก 2%
- จ้างบล็อกเกอร์รีวิวสินค้า, จ้างที่ปรึกษาการตลาด, จ้างทำ content = ค่าบริการ หัก 3%
- จ้างทำป้าย roll-up สำหรับออกบูธ = ค่าจ้างทำของ หัก 3%
💡 เคล็ดลับ: ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นค่าโฆษณาหรือค่าบริการ ให้ดูว่า “ผลลัพธ์ของงานคืออะไร” — ถ้าเป็นการซื้อพื้นที่สื่อ = โฆษณา 2%, ถ้าเป็นการทำงานสร้างสรรค์หรือให้คำปรึกษา = บริการ 3%
2.3 ค่าจ้างทำของ (3%) vs. ค่าขนส่ง (1%)
- จ้างบริษัทขนส่งเอกชนส่งสินค้า = ค่าขนส่ง หัก 1%
- จ้างบุคคลหรือผู้ประกอบการรายย่อยให้ขนส่งสินค้า/เอกสาร = ถ้าสาระของงานเป็น “ค่าขนส่ง” ให้พิจารณาอัตรา 1% ไม่ใช่ตัดสินจากการเป็นบริษัทหรือไม่เป็นบริษัท
- ถ้างานหลักเป็นค่าบริการหรือค่าจ้างทำของอื่น และการส่งของเป็นเพียงส่วนประกอบของงาน ให้พิจารณาอัตรา 3% ตามลักษณะงานหลัก ส่วนค่าโดยสารสาธารณะ/ค่าไปรษณีย์ไทยควรตรวจข้อยกเว้นและเอกสารประกอบให้ครบ
2.4 ดอกเบี้ยเงินกู้จ่ายให้บุคคลธรรมดา (15%) vs. นิติบุคคลที่เข้าเงื่อนไข (1%)
อัตราต่างกันมาก — ต้องตรวจสอบทั้งสถานะผู้รับ ประเภทดอกเบี้ย และข้อยกเว้นตามข้อ 4 ของคำสั่ง ท.ป.4/2528 ก่อนเสมอ:
- กู้ยืมเงินจากบุคคลธรรมดา จ่ายดอกเบี้ย → โดยทั่วไปหัก 15% นำส่ง ภ.ง.ด.2
- กู้ยืมเงินจากบริษัทที่ประกอบกิจการในประเทศไทยและไม่เข้าเงื่อนไขยกเว้น เช่น ไม่ใช่ธนาคาร/บริษัทเงินทุน/หลักทรัพย์/เครดิตฟองซิเอร์/บริหารสินทรัพย์ → โดยทั่วไปหัก 1% นำส่ง ภ.ง.ด.53 แต่ต้องตรวจเงื่อนไขข้อ 4(3) ก่อนใช้
3. หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ)
50 ทวิ คืออะไร
หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 50 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร คือเอกสารที่ผู้จ่ายเงินออกให้ผู้รับเงิน เพื่อยืนยันว่าได้หักภาษีและนำส่งกรมสรรพากรแล้ว ผู้รับเงินนำไปใช้ยื่นภาษีประจำปีเพื่อแสดงว่าชำระภาษีล่วงหน้าไปบางส่วนแล้ว
ต้องออกเมื่อไหร่
|
กรณี |
กำหนดออก |
|
ลูกจ้างประจำ (ยังทำงานอยู่) |
ภายใน 15 กุมภาพันธ์ ของปีถัดจากปีภาษี |
|
ลูกจ้างออกจากงานระหว่างปี |
ภายใน 1 เดือน นับจากวันที่ออก |
|
ผู้รับจ้าง / Freelancer |
ทุกครั้ง ที่มีการหัก ณ ที่จ่าย — ต้องออกทันที |
ข้อมูลที่ต้องมีในใบ 50 ทวิ
ตามแบบที่อธิบดีกรมสรรพากรกำหนด ต้องมีอย่างน้อย:
- ชื่อ-ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของ ผู้จ่ายเงิน
- ชื่อ-ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของ ผู้รับเงิน
- ประเภทเงินได้ (ตามมาตรา 40)
- จำนวนเงินได้ที่จ่าย
- จำนวนภาษีที่หัก
- วันเดือนปีที่จ่ายเงิน
- วิธีการหัก: “หัก ณ ที่จ่าย” หรือ “ออกให้ตลอดไป”
⚠️ ข้อควรระวัง: กรมสรรพากรกำหนดให้ออกใบ 50 ทวิ 2 ฉบับมีข้อความตรงกัน — ฉบับที่ 1 สำหรับผู้รับเงิน ฉบับที่ 2 สำหรับผู้รับเงินเก็บเองอีกฉบับ และผู้จ่ายเงินเก็บสำเนาไว้อีก 1 ชุด
4. ขั้นตอนยื่นและ Deadline
4.1 Workflow ก่อนยื่นและออกใบ 50 ทวิ
- ระบุประเภทเงินได้ตามมาตรา 40 ให้ถูกก่อน เช่น ค่าเช่า บริการ โฆษณา ขนส่ง หรือดอกเบี้ย
- ตรวจสถานะผู้รับเงินว่าเป็นพนักงาน บุคคลธรรมดา นิติบุคคลไทย หรือผู้รับเงินต่างประเทศ
- ตรวจยอดขั้นต่ำและข้อยกเว้น โดยดูจากสัญญาหรือข้อตกลง ไม่ใช่ดูเฉพาะใบแจ้งหนี้รายครั้ง
- คำนวณ WHT และตกลงให้ชัดว่าผู้จ่ายจะ “หัก ณ ที่จ่าย” หรือ “ออกภาษีให้”
- ออกใบ 50 ทวิให้ตรงกับแบบยื่น และเก็บหลักฐานสัญญา ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จ และหลักฐานการนำส่งไว้ตรวจสอบย้อนหลัง
|
แบบ |
กรณีที่ใช้ |
Deadline |
|
ภ.ง.ด.1 |
เงินเดือน ค่าจ้างพนักงาน (มาตรา 40(1)(2)) |
ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (e-Filing ขยายเป็นวันที่ 15) |
|
ภ.ง.ด.2 |
WHT จ่ายให้บุคคลธรรมดา เงินได้มาตรา 40(3)(4) เช่น ค่าลิขสิทธิ์ ดอกเบี้ย เงินปันผล |
ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (e-Filing ขยายเป็นวันที่ 15) |
|
ภ.ง.ด.3 |
WHT จ่ายให้บุคคลธรรมดา เงินได้มาตรา 40(5)-(8) |
ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (e-Filing ขยายเป็นวันที่ 15) |
|
ภ.ง.ด.53 |
WHT จ่ายให้นิติบุคคลไทยตามประเภทเงินได้ที่กฎหมายกำหนด |
ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (e-Filing ขยายเป็นวันที่ 15) |
💡 เคล็ดลับ: ยื่นผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากรได้รับขยายกำหนดเวลาเป็นวันที่ 15 ของเดือนถัดไป แทนวันที่ 7 สำหรับ ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.2, ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 — ประหยัดเวลาและลดความเสี่ยงยื่นล่าช้า
5. e-Withholding Tax — ช่องทางดิจิทัลที่ควรรู้
e-Withholding Tax คือการหักและนำส่งภาษี ณ ที่จ่ายผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ โดยสถาบันการเงินหรือผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้องส่งข้อมูลให้กรมสรรพากร ช่วยลดงานเอกสาร ลดการออก/จัดเก็บใบ 50 ทวิ แบบกระดาษ และลดความผิดพลาดจากการกรอกแบบซ้ำ
อัตราพิเศษผ่าน e-Withholding Tax เป็นมาตรการที่มีช่วงเวลาบังคับใช้และเงื่อนไขเฉพาะ โดยคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.354/2566 ให้ลดอัตราหัก ณ ที่จ่ายบางประเภทจาก 5%, 3% และ 2% เหลือ 1% สำหรับรายการที่นำส่งผ่านวิธีตามมาตรา 3 ปัณรส ในช่วงวันที่ 1 มกราคม 2566 ถึง 31 ธันวาคม 2568 ดังนั้นสำหรับบทความที่อัปเดตในปี 2569 ต้องไม่ถือว่าอัตรา 1% ยังใช้ได้ เว้นแต่มีพระราชกฤษฎีกา คำสั่ง หรือประกาศที่มีผลใช้บังคับขยายระยะเวลาแล้ว
สำหรับทีมบัญชี จุดสำคัญคือแยกให้ชัดว่า “ตารางอัตราปกติ” กับ “อัตราพิเศษผ่าน e-Withholding Tax” เป็นคนละกรณี และหลังวันที่ 31 ธันวาคม 2568 ควรกลับไปใช้อัตราปกติ เว้นแต่ตรวจพบกฎหมายหรือประกาศขยายสิทธิที่มีผลใช้บังคับแล้ว อย่านำอัตรา 1% ไปใช้กับการหักแบบปกติหรือใช้ต่อโดยอาศัยข่าว/มติที่ยังไม่ใช่ตัวบทที่มีผลบังคับ
6. ตัวอย่างคำนวณ WHT ที่เจอบ่อย
|
กรณี |
การคำนวณ |
แบบยื่น |
|
จ่ายค่าเช่าออฟฟิศให้บุคคลธรรมดา 30,000 บาท |
หัก 5% = 1,500 บาท จ่ายสุทธิ 28,500 บาท |
ภ.ง.ด.3 |
|
จ้าง Freelancer ทำเว็บไซต์ 15,000 บาท |
ค่าจ้างทำของ/บริการ หัก 3% = 450 บาท จ่ายสุทธิ 14,550 บาท |
ภ.ง.ด.3 |
|
จ่ายค่าโฆษณาให้เอเจนซี 100,000 บาท |
ค่าโฆษณา หัก 2% = 2,000 บาท จ่ายสุทธิ 98,000 บาท |
ภ.ง.ด.53 หากผู้รับเป็นนิติบุคคล |
|
จ่ายดอกเบี้ยให้บุคคลธรรมดา 20,000 บาท |
โดยทั่วไปหัก 15% = 3,000 บาท |
ภ.ง.ด.2 |
|
จ่ายดอกเบี้ยเงินกู้ให้บริษัทในไทยที่เข้าเงื่อนไขข้อ 4(3) 20,000 บาท |
โดยทั่วไปหัก 1% = 200 บาท หากผู้รับไม่ใช่กลุ่มสถาบันการเงินที่ยกเว้นตามข้อ 4(3) |
ภ.ง.ด.53 |
7. จุดตรวจที่กรมสรรพากรมักจับสัญญาณได้
ยอดค่าใช้จ่ายในบัญชีสูง แต่ไม่มีรายการ WHT หรือมีรายการ WHT ต่ำผิดปกติเมื่อเทียบกับประเภทค่าใช้จ่าย
ใบ 50 ทวิ ที่ออกให้ผู้รับเงินไม่ตรงกับแบบ ภ.ง.ด. ที่ยื่น เช่น ประเภทเงินได้ อัตรา จำนวนเงิน หรือเลขประจำตัวผู้เสียภาษีไม่ตรงกัน
ใช้อัตรา 3% กับทุกรายการแบบเหมารวม ทั้งที่บางรายการควรเป็นค่าเช่า 5%, ค่าโฆษณา 2%, ค่าขนส่ง 1% หรือดอกเบี้ย/เงินปันผลที่ต้องใช้แบบอื่น
แบ่งบิลหรือแบ่งจ่ายเพื่อให้แต่ละครั้งต่ำกว่า 1,000 บาท ทั้งที่สัญญาหรือข้อตกลงรวมตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป
ใช้ e-Withholding Tax หรืออัตราพิเศษโดยไม่มีหลักฐานว่ารายการนั้นผ่านระบบและเข้าเงื่อนไขของมาตรการจริง
8. กฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้อง
|
รายการ |
รายละเอียด |
|
ประมวลรัษฎากร มาตรา 40 |
นิยามเงินได้พึงประเมิน 8 ประเภท |
|
ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 |
หน้าที่หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้มาตรา 40(1)(2) |
|
ประมวลรัษฎากร มาตรา 3 เตรส |
การหัก ณ ที่จ่ายสำหรับเงินได้มาตรา 40(5)-(8) |
|
ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ทวิ |
การออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย |
|
ประกาศอธิบดีฯ (ฉบับที่ 145) |
รูปแบบและข้อความในหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย |
|
ประมวลรัษฎากร มาตรา 52 |
กำหนดหน้าที่นำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายภายในกำหนดเวลา |
|
คำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.4/2528 |
หลักเกณฑ์ อัตรา และเงื่อนไขการหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 3 เตรส รวมถึงข้อ 4 เรื่องดอกเบี้ยตามมาตรา 40(4)(ก) |
|
ระบบงาน WHT / e-Filing กรมสรรพากร |
กำหนดยื่นแบบ ภ.ง.ด.1, 2, 3, 53 วันที่ 7 และยื่นทางอินเทอร์เน็ตวันที่ 15 |
|
มาตรการ e-Withholding Tax |
ท.ป.354/2566 ให้สิทธิอัตรา 1% เฉพาะช่วง 1 ม.ค. 2566 – 31 ธ.ค. 2568 สำหรับรายการที่เข้าเงื่อนไขและนำส่งผ่านมาตรา 3 ปัณรส; หลังช่วงเวลาดังกล่าวต้องตรวจตัวบทใหม่ก่อนใช้ |
|
ประมวลรัษฎากร มาตรา 54 |
ความรับผิดกรณีผู้จ่ายมิได้หักและนำส่ง หรือหัก/นำส่งไม่ครบจำนวน |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: จ้าง Freelance บุคคลธรรมดาทำเว็บ 15,000 บาท ต้องหัก WHT หรือเปล่า และหักเท่าไหร่?
A: ต้องหัก — งานนี้เป็นค่าจ้างทำของ เข้ามาตรา 40(7) หักอัตรา 3% = 450 บาท โดยผู้จ้างจ่ายเงินจริง 14,550 บาท นำส่งภาษี 450 บาท ผ่าน ภ.ง.ด.3 ภายในวันที่ 7 (หรือ 15 ถ้า e-filing) ของเดือนถัดไป
Q: ถ้าลูกค้าขอให้ “ออกค่าภาษีให้” แทนการหัก ต้องทำอย่างไร?
A: เรียกว่า “ออกให้ตลอดไป” — ผู้จ่ายออกค่าภาษีแทนผู้รับ ต้องคำนวณ gross-up ก่อน โดยสูตรคือ: ภาษีที่ต้องออกให้ = เงินจ่ายสุทธิ × อัตราภาษี ÷ (100% − อัตราภาษี) ตัวอย่าง: ค่าจ้าง 30,000 บาท ออกภาษี 3% ให้ = 30,000 × 3 ÷ 97 = 927.84 บาท
Q: ออกใบ 50 ทวิ ผิดประเภทเงินได้ ต้องทำอย่างไร?
A: ต้องออกใบ 50 ทวิ ฉบับแก้ไขใหม่ โดยระบุว่าเป็นการแก้ไขฉบับที่เท่าไหร่ พร้อมกลับไปแก้ไขแบบ ภ.ง.ด. ที่ยื่นไปแล้วด้วย ถ้ายื่นถูกต้องแล้วแต่ออกใบ 50 ทวิ ผิด ให้ติดต่อสรรพากรพื้นที่เพื่อขอแก้ไข
Q: จ่ายค่าเช่าให้บุคคลธรรมดาแต่เขาไม่มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษี ยังต้องหัก WHT ไหม?
A: ต้องหักเช่นกัน — หน้าที่หักและนำส่งเป็นของผู้จ่าย ไม่ขึ้นอยู่กับว่าผู้รับมีเลขประจำตัวหรือไม่ ให้ใช้เลขบัตรประชาชนแทน และแจ้งให้ผู้รับทำบัตรผู้เสียภาษีเพิ่มเติม
Q: ยื่น ภ.ง.ด.3 ช้ากว่ากำหนด มีค่าปรับเท่าไหร่?
A: เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือนมาจากมาตรา 27 แห่งประมวลรัษฎากร โดยคำนวณจากภาษีที่ต้องนำส่งหรือส่วนที่นำส่งขาด และสำหรับ WHT ให้ดูหน้าที่นำส่งตามมาตรา 52 และความรับผิดกรณีไม่หัก/นำส่งไม่ครบตามมาตรา 54 ประกอบด้วย ทั้งนี้อาจมีค่าปรับตามกรณีหากไม่ยื่นหรือนำส่งให้ถูกต้อง
Checklist — ก่อนออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
ก่อนหัก WHT:
[ ] ระบุประเภทเงินได้ให้ถูกต้อง (มาตรา 40 ประเภทใด)
[ ] ตรวจสอบสถานะผู้รับ: พนักงาน (ภ.ง.ด.1), บุคคลธรรมดา 40(3)(4) (ภ.ง.ด.2), บุคคลธรรมดา 40(5)-(8) (ภ.ง.ด.3), หรือนิติบุคคล (ภ.ง.ด.53)
[ ] เช็กยอดขั้นต่ำ: โดยทั่วไปดูว่ายอดตามสัญญา/ข้อตกลงตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไปหรือไม่
[ ] ตรวจอัตราจากตาราง WHT — อย่าจำจากความทรงจำ
ขณะออกใบ 50 ทวิ:
[ ] ระบุชื่อ-เลขประจำตัวผู้เสียภาษีทั้งผู้จ่ายและผู้รับให้ครบถ้วน
[ ] ระบุประเภทเงินได้ตามมาตรา 40 ให้ตรง
[ ] ระบุจำนวนเงินจ่ายและภาษีที่หักให้ถูกต้อง
[ ] ระบุวิธีหัก: “หัก ณ ที่จ่าย” หรือ “ออกให้ตลอดไป”
[ ] ออก 2 ฉบับ ข้อความตรงกัน มอบให้ผู้รับ 1 ฉบับ เก็บสำเนาไว้ 1 ชุด
หลังออกใบ 50 ทวิ:
[ ] ยื่นแบบ ภ.ง.ด.1 / 2 / 3 / 53 ภายในวันที่ 7 (หรือ 15 ถ้า e-Filing) ของเดือนถัดไป
[ ] นำส่งภาษีที่หักพร้อมกับการยื่นแบบ
[ ] เก็บสำเนาใบ 50 ทวิ และแบบภาษีที่ยื่นไว้อย่างน้อย 5 ปี
บทสรุป
WHT ไม่ใช่เรื่องซับซ้อนถ้ามีตารางอ้างอิงที่ถูกต้อง สิ่งสำคัญที่สุดคือ แยกประเภทเงินได้และสถานะผู้รับให้ถูกก่อนหัก เพราะผลต่างระหว่างแบบ ภ.ง.ด.1, 2, 3, 53 และอัตรา 1%, 2%, 3%, 5%, 10% หรือ 15% กระทบทั้งผู้จ่ายและผู้รับ และถ้าหักผิด ผู้จ่ายเงินต้องรับผิดชอบหลัก
สำหรับกรณีที่ไม่แน่ใจ โดยเฉพาะค่าเช่า vs. ค่าบริการ หรือค่าโฆษณา vs. ค่าการตลาด — ให้กลับมาดูเกณฑ์: “ผู้จ้างได้สิทธิ์ถือกุญแจหรือไม่” และ “ผลลัพธ์ของงานคืออะไร” เกณฑ์สองข้อนี้แยกได้เกือบทุกกรณี
ท้ายที่สุด อย่าลืมว่าหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ) ที่ออกให้ผู้รับเงินต้องตรงกับที่ยื่นใน ภ.ง.ด. ทุกประการ ความคลาดเคลื่อนระหว่างเอกสารสองชุดนี้คือจุดที่กรมสรรพากรมักตรวจจับได้จากการ cross-check ข้อมูล
แหล่งอ้างอิง:
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 27, 40, 50, 50 ทวิ, 52, 54 และมาตรา 3 เตรส — กรมสรรพากร (rd.go.th)
- แบบ ภ.ง.ด.2 / ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 และคู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่าย — กรมสรรพากร (rd.go.th)
- การหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 3 เตรส — กรมสรรพากร (rd.go.th/3535.html)
- โปรแกรมออกหนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่าย 50 Tawi Generator — กรมสรรพากร (rd.go.th/65920.html)
อัปเดตล่าสุด: กรกฎาคม 2569 | อัตราอ้างอิง ณ วันที่เขียน — กรุณาตรวจสอบประกาศกรมสรรพากรล่าสุดก่อนนำไปปฏิบัติ โดยเฉพาะมาตรการ e-Withholding Tax ซึ่งสิทธิอัตรา 1% ตาม ท.ป.354/2566 มีช่วงเวลาบังคับใช้ถึง 31 ธันวาคม 2568 และต้องมีตัวบทใหม่รองรับหากจะใช้ต่อหลังจากนั้น
