จ้าง Freelancer ออกแบบเว็บ จ้างบริษัทรับเหมาก่อสร้าง จ้างที่ปรึกษาประจำเดือน — ทั้งหมดนี้เป็น “สัญญาจ้าง” เหมือนกัน แต่อากรแสตมป์ที่ต้องเสีย (หรือไม่ต้องเสีย) แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง ถ้าแยกประเภทสัญญาผิด คุณอาจจ่ายอากรโดยไม่จำเป็น หรือไม่ก็ถูกตรวจสอบเพราะไม่ได้ปิดแสตมป์บทความนี้ช่วยให้คุณแยกได้ถูกต้อง พร้อม checklist ตรวจสัญญาของตัวเอง
กฎหมายไทยแบ่งการจ้างออกเป็น 2 ประเภทชัดเจนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์:
| สัญญาจ้างแรงงาน | สัญญาจ้างทำของ | |
| กฎหมายอ้างอิง | ป.พ.พ. มาตรา 575 | ป.พ.พ. มาตรา 587 |
| สิ่งที่มุ่งเน้น | กระบวนการทำงาน (ต้องทำงานตามที่นายจ้างสั่ง) | ผลสำเร็จของงาน (ส่งมอบงานสำเร็จตามที่ตกลง) |
| ผู้ควบคุมวิธีทำงาน | นายจ้าง (มีอำนาจบังคับบัญชา) | ผู้รับจ้าง (เป็นผู้กำหนดวิธีการเอง) |
| ระยะเวลา | มักต่อเนื่อง ไม่มีกำหนดสิ้นสุดตายตัว | มีกำหนดส่งมอบงานหรือจบโครงการ |
| ค่าตอบแทน | จ่ายตามเวลา (รายวัน/รายเดือน) | จ่ายตามผลงาน/ส่วนงาน |
| อากรแสตมป์ | ไม่ต้องเสีย | ต้องเสีย — ลักษณะที่ 4 |
| กฎหมายแรงงานคุ้มครอง | ใช่ — ค่าชดเชย, วันหยุด, OT | ไม่ใช้ — ขึ้นอยู่กับข้อตกลงในสัญญา |
กรณีที่ชัดเจน
สัญญาจ้างแรงงาน (ไม่ต้องเสียอากร):
สัญญาจ้างทำของ (ต้องเสียอากร):
กรณีที่มักสับสน
Freelancer รายบุคคล — ดูจากเนื้อหาสัญญา ไม่ใช่ชื่อเอกสารสัญญา ถ้าตกลงกันว่า “ส่งมอบงานสำเร็จ X ชิ้น ภายใน Y วัน” = จ้างทำของ แต่ถ้า “ต้องมานั่งทำงานที่ออฟฟิศทุกวัน รับสินจ้างรายเดือน” = จ้างแรงงาน
Outsource / บริษัทจัดหาแรงงาน — แม้จะเป็นการส่งคนงานมาทำงาน แต่ถ้าบริษัท Outsource เป็น “ผู้รับจ้างจัดหาแรงงาน” นั้น สัญญาระหว่างบริษัทกับผู้ว่าจ้างถือเป็น สัญญาจ้างทำของ ต้องเสียอากรแสตมป์
ที่ปรึกษารายเดือน — ถ้าสัญญากำหนดค่าจ้างรายเดือน แต่วัดผลที่ผลสำเร็จของงาน (เช่น รายงาน, คำแนะนำ, deliverable) = จ้างทำของ
อัตราและวิธีคำนวณ
อัตรา: 1 บาท ต่อสินจ้างทุก 1,000 บาท หรือเศษของ 1,000 บาท
ค่าอากรแสตมป์ = ปัดขึ้น(มูลค่าสินจ้าง ÷ 1,000) บาท
“สินจ้าง” คือมูลค่าค่าจ้างที่ระบุในสัญญา — รวม VAT หรือไม่ขึ้นอยู่กับที่ระบุ ถ้าสัญญาระบุ “ราคารวม VAT” ให้คิดอากรบนยอดรวม VAT ทั้งก้อน
ตัวอย่างคำนวณจริง
ตัวอย่างที่ 1 — จ้าง Freelance Designer ออกแบบ CI
สัญญาจ้างทำของ ค่าจ้าง 45,000 บาท (ไม่รวม VAT)
ค่าอากรแสตมป์ = 45,000 ÷ 1,000 = 45 บาท
ตัวอย่างที่ 2 — จ้างบริษัท IT พัฒนาระบบ
สัญญาจ้างทำของ ค่าจ้าง 850,000 บาท
ค่าอากรแสตมป์ = 850,000 ÷ 1,000 = 850 บาท
ตัวอย่างที่ 3 — จ้างผู้รับเหมาก่อสร้างต่อเติมอาคาร
สัญญาจ้างทำของ ค่าจ้าง 2,350,000 บาท
ค่าอากรแสตมป์ = 2,350,000 ÷ 1,000 = 2,350 บาท
💡 ตัวอย่างเศษ: ถ้าค่าจ้าง 2,350,500 บาท → 2,350,500 ÷ 1,000 = 2,350.5 → ปัดขึ้นเป็น 2,351 → เสียอากร 2,351 บาท
กรณีไม่ทราบมูลค่าสินจ้างตอนทำสัญญา
บางสัญญาจ้างทำของไม่ได้ระบุราคาตายตัวตั้งแต่ต้น เช่น จ้างตามจริง (Cost Plus) หรือจ้างรายชั่วโมง กรณีนี้กฎหมายกำหนดให้ “ประมาณจำนวนสินจ้างตามสมควร” แล้วเสียอากรตามนั้นก่อน และถ้าภายหลังรับเงินสินจ้างรวมกันแล้วเกินที่ประมาณไว้ ต้องเสียอากรเพิ่มให้ครบ
⚠️ ข้อควรระวัง: สัญญาจ้างทำของที่ไม่ระบุมูลค่า เช่น เขียนแค่ “ราคาตามใบเสนอราคา” โดยไม่แนบใบเสนอราคา อาจทำให้ประเมินค่าอากรได้ยาก แนะนำให้ระบุมูลค่ารวมในสัญญาให้ชัดเจนเสมอ
| รายการ | รายละเอียด |
| ผู้มีหน้าที่เสียอากร | ผู้รับจ้าง (ฝั่งที่รับทำงาน) (ถ้าเป็นอากรแสตมป์อิเล็กทรอนิกส์ คู่สัญญาฝ่ายใดเป็นผู้ซื้อก็ได้ แล้วแต่ตกลง) |
| ผู้ขีดฆ่าแสตมป์ | ผู้รับจ้าง (ถ้าเป็นอากรแสตมป์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ต้องทำ) |
| กำหนดเวลา | ก่อนหรือในวันทำสัญญา หรือภายใน 15 วันนับจากวันถัดจากวันทำสัญญา |
| กรณีสัญญากับหน่วยงานรัฐ | ต้องชำระเป็นตัวเงินแทนการปิดแสตมป์ ตามประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับอากรแสตมป์ (ฉบับที่ 37) |
📌 หมายเหตุ: เช่นเดียวกับสัญญาเช่า คู่สัญญาสามารถตกลงกันได้ว่าใครจะเป็นผู้ออกค่าอากร แต่หน้าที่ตามกฎหมายยังคงอยู่ที่ผู้รับจ้าง ถ้าไม่ปิดแสตมป์แล้วเกิดข้อพิพาท ผู้รับจ้างคือผู้รับความเสี่ยง
นี่คือคำถามที่ถามบ่อยมากในทางปฏิบัติ:
ใบเสนอราคา (Quotation) ที่คู่สัญญาลงนาม:
ใบสั่งจ้าง (Purchase Order / Work Order):
💡 เคล็ดลับ: ถ้าบริษัทใช้ PO แทนสัญญา ให้ตรวจสอบว่าฝ่ายผู้รับจ้างลงนามหรือไม่ และมีเงื่อนไขครบหรือเปล่า ถ้าใช่ ให้ปิดอากรแสตมป์ทุกครั้ง
การระบุประเภทสัญญาให้ถูกต้องมีผลไปไกลกว่าแค่อากรแสตมป์:
| ประเด็น | จ้างแรงงาน | จ้างทำของ |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT) | หัก 5% (เงินได้ประเภทที่ 1) | หัก 3% (ค่าจ้างทำของ) |
| ประกันสังคม | นายจ้างต้องนำส่ง | ไม่มีภาระ (ผู้รับจ้างรับผิดชอบเอง) |
| ค่าชดเชยเลิกจ้าง | ต้องจ่ายตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน | ไม่มี — ขึ้นอยู่กับสัญญา |
| วันหยุดพักร้อน / ค่า OT | มีสิทธิตามกฎหมายแรงงาน | ไม่มี |
| อากรแสตมป์ | ไม่ต้องเสีย | ต้องเสีย — ลักษณะที่ 4 |
ใช้ checklist นี้ตรวจสอบสัญญาที่มีอยู่ ทำเครื่องหมายในช่องที่ตรงกับสัญญาของคุณ:
ลักษณะที่ตรงกัน → ประเภทสัญญา
ลักษณะ | จ้างแรงงาน | จ้างทำของ |
นายจ้างกำหนดเวลาเริ่ม-เลิกงาน | ✅ | |
ผู้รับจ้างตัดสินใจวิธีทำงานเอง | ✅ | |
ค่าตอบแทนจ่ายรายเดือนตามเวลา | ✅ | |
ค่าตอบแทนจ่ายเมื่อส่งมอบงานสำเร็จ | ✅ | |
มีการกำหนด deliverable ชัดเจน | ✅ | |
นายจ้างสั่งงานได้ทุกวัน ทุกขั้นตอน | ✅ | |
ผู้รับจ้างรับผิดชอบผลสำเร็จของงาน | ✅ | |
สัญญาไม่มีกำหนดวันส่งมอบสิ้นสุด | ✅ |
สรุป: ถ้าส่วนใหญ่ตกในคอลัมน์ “จ้างทำของ” → ต้องเสียอากรแสตมป์
| รายการ | รายละเอียด |
| ป.พ.พ. มาตรา 575 | นิยาม “จ้างแรงงาน” — สัญญาซึ่งลูกจ้างตกลงทำงานให้นายจ้างรับสินจ้างตลอดเวลา |
| ป.พ.พ. มาตรา 587 | นิยาม “จ้างทำของ” — ผู้รับจ้างรับทำการงานสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนสำเร็จ |
| ประมวลรัษฎากร มาตรา 103–129 | หมวด 6 อากรแสตมป์ |
| บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะที่ 4 | สัญญาจ้างทำของ — อัตรา 1 บาทต่อสินจ้าง 1,000 บาท |
| คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 427/2565 | ใบสั่งจ้างที่ไม่ครบเป็นสัญญา ไม่ต้องเสียอากร |
| ประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับอากรแสตมป์ (ฉบับที่ 37) | จ้างทำของกับหน่วยงานรัฐ — ต้องชำระเป็นตัวเงิน |
Q: สัญญาที่ใช้ชื่อว่า “สัญญาจ้างงาน” แต่มีลักษณะเป็นจ้างทำของ ต้องเสียอากรหรือเปล่า?
A: ต้องเสีย — กฎหมายพิจารณาจาก เนื้อหาและลักษณะของสัญญา ไม่ใช่ชื่อเรียก ถ้าสาระสำคัญเป็นการรับทำงานจนสำเร็จแล้วส่งมอบ ไม่ว่าจะตั้งชื่อสัญญาว่าอะไร ก็ถือเป็นสัญญาจ้างทำของและต้องเสียอากรแสตมป์
Q: จ้าง Freelancer รายบุคคลทำงาน 1 เดือน ตกลงค่าจ้าง 30,000 บาท ต้องเสียอากรไหม?
A: ขึ้นอยู่กับเนื้อหาสัญญา ถ้าตกลงว่า “ส่งมอบงาน X ชิ้นภายในเดือนนี้” = จ้างทำของ เสียอากร 30 บาท แต่ถ้าตกลงว่า “ทำงานที่บริษัทวันจันทร์-ศุกร์ 9-18 น. รับค่าจ้างรายเดือน” = จ้างแรงงาน ไม่ต้องเสียอากร
Q: สัญญาจ้างแรงงานที่ทำเป็นเอกสาร จำเป็นต้องปิดแสตมป์หรือไม่?
A: ไม่จำเป็น — สัญญาจ้างแรงงานไม่อยู่ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ 28 ลักษณะ จึงไม่มีภาระต้องเสียอากรแสตมป์ อย่างไรก็ตาม ควรทำสัญญาเป็นหนังสือและเก็บไว้เป็นหลักฐานตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน
Q: บริษัท Outsource ส่งพนักงานมาทำงานที่บริษัทเรา สัญญาระหว่างบริษัทต้องเสียอากรไหม?
A: ต้องเสีย — สัญญาระหว่างบริษัทผู้ว่าจ้างและบริษัท Outsource เป็นสัญญาจ้างทำของ (บริษัท Outsource รับ “จัดหาและบริหารแรงงาน” เป็นผลสำเร็จ) ต้องเสียอากรแสตมป์ลักษณะที่ 4 ตามมูลค่าสัญญา
Q: ถ้าบริษัทเราเป็นผู้ว่าจ้าง แต่ผู้รับจ้างไม่ได้ปิดแสตมป์ เราต้องรับผิดชอบอะไรหรือเปล่า?
A: โดยหลักแล้วหน้าที่เสียอากรอยู่ที่ผู้รับจ้าง อย่างไรก็ตาม ถ้าสัญญาไม่มีอากรแสตมป์บริบูรณ์ สัญญานั้นจะใช้เป็นหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้ ซึ่งกระทบทั้งสองฝ่าย ในทางปฏิบัติจึงควรตรวจสอบให้มั่นใจว่าสัญญาที่ได้รับมีการปิดแสตมป์ครบถ้วนก่อนเซ็น
ก่อนร่างสัญญา:
ถ้าเป็นสัญญาจ้างทำของ — ก่อนหรือภายใน 15 วันหลังทำสัญญา:
ถ้าเป็นสัญญาจ้างแรงงาน:
ข้อแตกต่างหลักระหว่างสัญญาสองประเภทนี้ง่ายกว่าที่คิด:
ในทางปฏิบัติ ถ้าคุณจ้าง Freelancer ออกแบบ จ้างบริษัทรับเหมา หรือจ้าง Outsource — สัญญาเหล่านั้นมักเป็นจ้างทำของทั้งนั้น ค่าอากรแสตมป์ไม่มาก แต่สัญญาที่ไม่ปิดแสตมป์ใช้เป็นหลักฐานในชั้นศาลไม่ได้ — และนั่นคือความเสี่ยงที่ไม่คุ้มเลย
สิ่งที่ควรทำทันที: นำสัญญาที่ใช้อยู่ทั้งหมดมาตรวจสอบด้วย Checklist ในข้อ 7 ว่าจัดประเภทถูกหรือไม่ และถ้าเป็นสัญญาจ้างทำของที่ยังไม่ปิดแสตมป์ ให้ดำเนินการเสียอากรก่อนถูกตรวจสอบ เพราะเสียเอง = ปรับ 2 เท่า แต่ถูกจับได้ = ปรับ 5 เท่า
อัปเดตล่าสุด: มิถุนายน 2569 | ข้อมูลอ้างอิง ณ วันที่เขียน — กรุณาตรวจสอบประกาศกรมสรรพากรล่าสุดก่อนนำไปปฏิบัติ
เมื่อเดือนพฤษภาคม 2569 กรมสรรพากรเพิ่งประกาศมาตรการภาษีผ่านระบบ e-Donation ระลอกแรก ครอบคลุมมูลนิธิด้านการแพทย์และสาธารณสุข 9 แห่ง ล่าสุดเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบ ระลอกที่ 2…
วันที่ 16 มิถุนายน 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบขยายระยะเวลามาตรการภาษีเพื่อส่งเสริมระบบภาษีอิเล็กทรอนิกส์จำนวน 2 มาตรการ ออกไปอีก 2 ปี จนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2570 ซึ่งนับเป็นสัญญาณชัดเจนว่ารัฐบาลยังคงเดินหน้าผลักดัน…
เมื่อ "อากรแสตมป์" กลายเป็นความเสี่ยงที่หลายองค์กรมองข้าม ผู้บริหารจำนวนมากมักให้ความสำคัญกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีเงินได้นิติบุคคล หรือภาษีหัก ณ ที่จ่าย แต่กลับมองข้าม "อากรแสตมป์" ซึ่งเป็นภาษีที่เกี่ยวข้องกับเอกสารและตราสารทางกฎหมายหลายประเภท ความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อยคือ "ยอดอากรแสตมป์ไม่มาก" จึงไม่ได้ให้ความสำคัญกับกระบวนการควบคุมภายใน…
วันแรกที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลงาน "อากรแสตมป์" ขององค์กร หลายคนรู้สึกเหมือนกันคือ "ไม่รู้จะเริ่มจากตรงไหน" เพราะอากรแสตมป์ไม่ใช่ภาษีที่ถูกสอนอย่างละเอียดในมหาวิทยาลัย แต่ในทางปฏิบัติกลับมีผลกระทบโดยตรงต่อองค์กรถ้าจัดการผิดพลาด ทั้งในแง่ค่าปรับและความน่าเชื่อถือของฝ่ายบัญชี บทความนี้เขียนขึ้นสำหรับนักบัญชีมือใหม่ เจ้าหน้าที่ AP/AR ที่เพิ่งรับผิดชอบงานนี้ รวมถึงผู้ที่ย้ายมาจากสายงานอื่นและต้องการเข้าใจภาพรวมให้ชัดเจนภายในเวลาสั้น โดยไม่ต้องเปิดอ่านกฎหมายหลายสิบหน้าส่วนที่ 1:…
ธุรกิจสินเชื่อ ลีสซิ่ง และเช่าซื้อ คือกลุ่มธุรกิจที่มีปริมาณตราสารสูงที่สุดในบรรดาผู้มีหน้าที่เสีย "อากรแสตมป์" ทั้งหมด ธนาคารพาณิชย์แห่งหนึ่งอาจอนุมัติสินเชื่อหลายร้อยรายการต่อวัน บริษัทเช่าซื้อรถยนต์มีสัญญาใหม่นับพันฉบับต่อเดือน และบริษัท Non-bank ที่ให้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลอาจมีสัญญากู้ยืมเกิดใหม่ทุกชั่วโมง ทุกรายการล้วนมีภาระอากรแสตมป์ที่ต้องจัดการอย่างถูกต้องและทันเวลา ความท้าทายจึงไม่ได้อยู่ที่ "รู้หรือไม่ว่าต้องเสีย" แต่อยู่ที่…
วันที่ 26 พฤษภาคม 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติหลักการร่างพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร เพื่อสนับสนุนการพัฒนาด้านการแพทย์ การสาธารณสุข และการศึกษา โดยมุ่งส่งเสริมให้ภาคเอกชนและประชาชนมีส่วนร่วมในการบริจาคเพื่อสังคมผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-Donation)มาตรการดังกล่าวถือเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญของประเทศไทยในการผลักดันระบบภาษีดิจิทัล และสร้างแรงจูงใจให้เกิดการบริจาคอย่างโปร่งใส ตรวจสอบได้ และสามารถใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้สะดวกยิ่งขึ้นสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่ประชาชนและภาคธุรกิจจะได้รับภายใต้มาตรการใหม่นี้ ผู้บริจาคผ่านระบบ…
This website uses cookies.